Van alle markten thuis

Voor sommige leden van ons gezin is het een waar jeugdtrauma: het periodiek systeem. De aanblik alleen al opent een Pandoriaanse doos van herinneringen aan verkeerd gekozen eindexamenvakken.

Maar nu is er The Periodic Table of Video’s. Gemaakt op de Universiteit van Nottingham, door een journalist van de BBC. De pagina opent met de tabel van Mendelejev. Als je op een van de elementen in de tabel klikt, komt er een filmpje met een uitleg en eigenaardigheden over dat element. Mijn kinderen zijn er nog niet mee bezig, maar ik vond de link te leuk om voor mezelf te houden.

Hier alvast een trailer.

Vorige maand was haar tweede les, met een andere juf dan de eerste keer. Vanaf de zijlijn vond ik dat deze tweede juf wel erg streng was. In plaats van veilig mee te wandelen naast mijn zesjarige popje op haar pony, riep juf orders als ’Van hand veranderen!’ en ‘Ja, naar de X toe, hierrrr is de X!’ vanuit het midden van de bak. Het zag er allemaal ineens zo echt uit. En Jet keek ook anders, minder stralend.

Na afloop van de les kwam juf naar me toe en zei: ‘Ze had tien lessen gehad, hè?’ Ik schudde driftig mijn hoofd: nee, dit was pas haar tweede les. ‘O?’, zei juf verbaasd,  ‘Ze zei dat ze al tien keer op een paard gezeten had.’ Dat verklaarde de ernst van de les. Ik vertelde dat ze bij elkaar wel tien keer op een paard gezeten had, maar dat dat voornamelijk aan een touw was geweest, een rondje van een euro om de boerenschuur. Ze had ook een keer op een shetlandpony gezeten. En weleens op een heel groot paard, maar dat was onder begeleiding van vijf volwassenen en daar was geen sprake van van hand veranderen. In haar eentje.

Jet was juist blij geweest met de echtheid van de les, eindelijk iemand die haar op waarde had weten te schatten. Bovendien had deze juf gezegd dat ze de volgende keer best in galop mocht.

Die volgende keer was nu. Terwijl haar twee grote nichten bij ons logeerden en alles dus met eigen ogen konden aanschouwen, mocht zij haar hippisch summum beleven. Ga er maar even voor zitten, want ze is zo voorbij. Let vooral ook op de wapperende paardrijcap.

We hebben de laatste week wat van Shakespeare gelezen.

Tut tut, Shakespeare. Toe maar.

Maar luister, het is vooral om ervoor te zorgen dat Philip en Jet het echte werk straks niet zo saai vinden als ik het vond toen ik het voor mijn lijst ging lezen. En het werkt, want toen ik terloops ‘O, Romeo!’ declameerde tijdens het koken, riep Philip dramatisch: ‘Alleen je naam is van de vijand!’

De geïllustreerde en geroemde Vertellingen van Charles en Mary Lamb staan in de kast, maar die zijn nog te moeilijk. En te eng. Daarom hebben we een paar mooie prentenboeken gehaald, waaronder Romeo en Julia in een bewerking van Michael Rosen (hij van Berenjacht). We spreken Julia trouwens uit als Juliet, omdat Jet daar uit oogpunt van identificatie prijs op stelt. Jet heet namelijk eigenlijk Juliette, zo staat het ook op haar geboortekaartje. En ze vindt het een mooi verhaal. Als we een spannend boek lezen, stelt zij zichzelf altijd gerust door te zeggen: ‘Alle verhalen lopen altijd goed af, hè mam? Behalve Romeo en Juliet dan.’

Van Marcia Williams hebben we De toneelstukken van William Shakespeare weer eens in huis gehaald, waarin zeven toneelstukken tot stripverhaal verwerkt zijn. De boeken van Williams zijn altijd mooi als inleiding. Het zijn echte kijkboeken en er zijn er veel te weinig in het Nederlands vertaald.

Verder hebben we, heel vakgebiedoverstijgend, geluisterd naar ’Fire’ van Bruce Springsteen: ‘Romeo and Juliet, Samson and Delilah…’

En voor een goede indruk van het Elisabethaanse toneel mag Rowan Atkinson natuurlijk niet ontbreken. Gelukkig hebben we zijn dvd Live! in de kast staan, met het magistrale stukje van de toneelspeler die het publiek de fijne kneepjes van zijn vak bijbrengt. Niks niet saai.

Maandag hebben we boter gemaakt. Dat klinkt landelijk, met versgemolken zuivel en een karnton, maar het was met een kokertje slagroom uit de supermarkt en een schone pindakaaspot.

Ik ben al een jaar of wat geabonneerd op de proefjeslijst van Robert ‘The Beard’ Krampf, een hit in thuisonderwijzend Nederland (en in 94 ander landen, zag ik op zijn website) en redder van alle alfamoeders die hun kinderen alvast iets bèta’s willen meegeven.

Als je je aanmeldde, stuurde mijnheer Krampf je iedere week een huis-tuin-en-keukenexperiment uit het natuur- en scheikundespectrum met een duidelijke uitleg van wat er gebeurde. Na een paar jaar begon de klad erin te komen op de rondzendlijst en ontving ik bijna geen proefjes meer. Toen ik laatst bij een collega-moeder las dat de experimenten via een ander kanaal weer in volle gang waren, heb ik me opnieuw aangemeld voor de nieuwsbrief van Robert Krampf.

Het experiment van vorige week was dus ’boter maken’. Appeltje-eitje voor de ervaren boerin, maar zelf associeerde ik het vooral met veel rommel en weinig resultaat. Krampfs uitvoering leek echter simpel en de uitleg van vetmembraantjes en melkzuur was goed te begrijpen, dus we hebben ons eraan gewaagd. Pakje slagroom een nacht buiten de koelkast laten staan en: schudden!

Na een poosje zijn alle vetmembranen kapotgeslagen en wordt het een grote klont:

Nog een paar ferme slagen, afgieten en tadaa:

Turks brood erbij,

smeren,

en smikkelen.

De boter was goed gelukt en lekker, maar de volgende keer wil ik de room iets langer buiten de koelkast laten staan, want het rook nog niet echt zurig. En dan nemen we biologische room van de boerderie, kijken of dat nog invloed heeft op het resultaat.

Hieronder het filmpje met instructies en verklaring van De Man Met De Baard zelf.

Dit is de link naar het originele filmpje met een uitgebreide beschrijving van het experiment.

Eigenlijk wil ik niet overtuigen door de zwaktes van het schoolsysteem te accentueren, maar door de kracht van thuisonderwijs voor zich te laten spreken. Desalniettemin vind ik dit filmpje zo toepasselijk, dat ik hem toch plaats.

Juist nu de roep om ‘Meer toetsen!’ toeneemt, denk ik dat het belangrijk is om te kijken waar het welbeschouwd om gaat. Bij de Citotoets telt het onderdeel wereldoriëntatie (geschiedenis, natuurwetenschappen en aardrijkskunde) niet mee voor de eindscore: eigenlijk hechten we dus geen waarde aan een goede algemene ontwikkeling. Je kunt wel twintig toetsen per jaar afnemen, maar als de kwaliteit van het onderwijs niet toeneemt, sta je het paard achter de wagen te spannen.

Het origineel van dit filmpje staat op de website van Tom Chapin

Philip en Jet genieten al een paar weken van onderstaand filmpje. Het wordt gespeeld door Michael Rosen, schrijver van de klassieker We gaan op berenjacht en het werd vertoond in het Britse kinderboekenmuseum Seven Stories in Newcastle.  

Naast de boeken waar ik vorige maand (hier) al over schreef, lezen we ook dikwijls Engelstalige boeken die we al in het Nederlands kennen, zoals deze Berenjacht.

Overigens willen de kinderen de laatste week liever Duits leren (het zal de tijd van het jaar wel zijn, zie mei 2007), dus lezen we momenteel Elefant und Krokodil van Max Velthuijs, die we in het Nederlands kunnen dromen. Verder nog een aantal andere leuke Duitse prentenboeken gevonden in de bibliotheek, waaronder het gedicht Du bist da, und ich bin hier  van Franz Wittkamp. Leuk hoor. En goed om mijn eigen uitspraak van het Duits weer eens op te putzen.

Hoera!

Ze was jarig. Mijn lieve meid. Met haar dunne nekje en haar eigen kledingsmaak, met haar durf en haar grote hart. Findus, noemen we haar, omdat ze soms zo lijkt op die poes uit het prentenboek, als ze de slappe lach heeft en net zo springerig en dol is.

En wat wilde ze het liefst? Een paard. Maar dat kon niet, dat wist ze wel. Een-na-liefst wilde ze een poetsdoos, met veel borstels en een hoevenkrabber. Ze was al een paar keer in de paardrijwinkel wezen kijken. Een-na-liefste wensen zijn vaak iets beter te verwezenlijken: ik had alles laten inpakken in paardenpapier, met een plastic tas van de ruitersportwinkel. En hoewel ze nog veel meer kreeg, ging ze die avond met de poetsdoos naar bed.

Maar we hadden nog een verrassing. Ze mocht een privéles paardrijden. Stomme, overbezorgde moeder die ik ben mag ze nog niet wekelijks lessen. Maar af en toe een lesje met een veiligheidsvest  in een lege bak mag wel, te beginnen op de dag van haar zesde verjaardag.

En zo stonden we een uur voor aanvang met het hele gezin op de dorpse manege, Jet in rijkostuum met fonkelnieuwe poetsdoos in de hand. Ze kreeg tot twee keer toe een kleinere cap aangemeten en werd door twee tienjarige meisjes begeleid bij het opzadelen van ’haar’ pony. Als het daarbij gebleven was had ze ook al de avond van haar leven gehad. Niets heerlijker dan met grote meisjes in een stal keutelen, paardje toespreken, singel aanhalen, stijgbeugels op maat maken.

Maar daar bleef het niet bij. Ze mocht de pony ook instappen, de spieren voorbereiden op het echte werk van een zesjarig meisje op je rug dragen. Na twee rondjes onder begeleiding van de tienjarige mentrices mocht Jet alleen met de pony het erf op.

Zelden heeft ze zich zo groot gevoeld.

En toen begon het echte werk. Na de teugelinstructies van een vreselijk lieve juf mocht ze haar pony de sporen geven. Uitleg over het sturen, de grote volte en na twee rondjes stappen mocht ze ook draven. Daar had ze zo op gehoopt. Ze wilde de rest van de les niets anders.

En als je goed kijkt zie je dat ze al heel knap kan lichtrijden. Eat your heart out, Anky!

Mijn lieve, lieve Jette. Weer een jaar dichter bij de grote meisjes die ze zo bewondert.

Het is al een ouwetje in ons soort kringen, maar erg mooi. En omdat niet iedereen in ons soort kringen verkeert, zet ik hem hier. Want het gaat niet in het bijzonder over thuisonderwijs, maar over kinderen die een beetje anders zijn in het algemeen (en welk kind is dat niet?). Het filmpje duurt zes minuten en de eerste keer dat ik hem zag, was ik erg ontroerd.

Toen we vandaag met zo’n dertig thuisonderwijskinderen samen kwamen in een grote speeltuin, viel me ook weer op hoe waar dit filmpje is. Allemaal heel verschillende kinderen die vanzelfsprekend met elkaar omgaan, elkaar opzoeken en helpen, niet gehinderd door grenzen van leeftijd of potentie: als een vriendje van vijf niet alleen van die enorme glijbaan durft, ga je als achtjarige met hem mee. Als een van de baby’tjes verdrietig is, troost je het. En niemand vindt het vreemd dat de meisjes (of ouders) zich ook in een stoer vest hijsen om te lasergamen.

Eigenlijk heel logisch om zo op te groeien.

Jammer genoeg vallen sommige stukjes tekst weg, maar ik vind hem mooi genoeg om hier toch te zetten. De originele versie kun je hier zien.

Ons kleinste schatje. Ik zag dat haar laatste foto op dit weblog alweer vier maanden oud is. En Cato groeit maar door.  Ze kan nog niet lopen, maar wel op volle snelheid kruipen; ze kan nog niet praten, maar wel met verve gebaren. Ze maakt duidelijk wanneer ze wil eten (hand naar haar mond), wanneer iets heet is (wapperend handje), of lekker, wanneer ze gaat slapen of hoe een hondje doet (hijgend).

En ze kent al een paar liedjes. Zoals deze, die ook zonder geluid duidelijk is:

Cato houdt veel van poppen. Soms zijn de poppen bijna net zo groot als Catootje, maar dat maakt niks uit.

En ze houdt veel van dieren. Ze hijgt naar alle hondjes die we tegenkomen, wijst naar elk vogeltje en is erg begaan met onze vissen en cavia’s. De cavia’s voert ze iedere dag. Het toeval wil dat de cavia’s allemaal dingen eten die Cato ook graag lust: worteltjes, komkommer, appel. Dus proeft Cato vaak eerst even voor.

Maar het mooiste vindt ze het hooi. We hebben de zak inmiddels permanent naast het hok staan, want Cato voert de hele dag door. Strootje voor strootje. Ze heeft het er erg druk mee.

Sinds kort hebben we er nog een dier bij, een neppe. Jet had lang gespaard en besloot dat zij haar kapitaaltje het aller-, allerbeste kon besteden aan een peperdure namaakpapegaai. Hij kan napraten, dansen en zingen. Cato vindt hem fascinerend, maar moet nog wel een beetje aan hem wennen.

Dit liedje draaien we vaak in de auto. Het gaat altijd te snel om alle opgenoemde namen en gebeurtenissen uit te leggen aan de kinderen, dus we brullen het vooral mee.

Hieronder een filmpje van een geschiedenisleraar die de moeite heeft genomen alle historische momenten uit ‘We didn’t start the fire’ van Billy Joel weer te geven. 

Een handige website met korte verklaringen voor alle feiten uit het lied (voor wie niet meer weet waar ‘Edsel is a no-go’ ook alweer op sloeg).

En een pagina met de songtekst en links naar ieder woord voor als je nog meer wilt weten over alle onderwerpen en geen zin hebt om te googelen.