Van alle markten thuis

Als je door de duinen loopt en je negenjarige zegt: ‘Kijk, daar staat slangenkruid!’, terwijl jij zelf allesbehalve botanisch bent aangelegd, dan weet je dat het praktijkonderwijs van de natuurjuf zijn vruchten afwerpt. Waarmee ik meteen twee grote misverstanden over thuisonderwijs uit de wereld wil helpen: als ouders hoef je niet alles te weten én thuisonderwijs doe je niet in je eentje.

Vrijdag waren we met onze vaste IVN-gids in het naburige heempark voor een seizoenswandeling. Het thema deze keer: ‘Kleine beestjes en bloemetjes’. Een hoop beestjes kennen we natuurlijk wel van eigen bodemvondsten: miertjes, pissebedden, lieveheersbeestjes; maar natuurjuf M. vertelt ons altijd wel iets wat we niet wisten. Dat hommels onder de grond nestelen bijvoorbeeld. Dat er solitaire bijen bestaan, die niet in een zwerm leven, maar in hun eentje in een holle boomstam. En ze wees ons op slakkeneitjes, die we daarvoor alleen op tv gezien hadden.

Als je op zo’n heerlijke zonnige dag met een vergrootglas in de weer bent, dan smeekt dat natuurlijk om wat extracurriculair onderzoek. 

Zoals: hoe snel verbranden pasgevallen bladeren? En: lukt het ook met een afgevallen appeltje dat nog niet ingedroogd is? Van die cruciale vragen waar mensen zich al eeuwen het hoofd over breken.

Nadat we het kleinebeestjesparadijs uitgekamd hadden, togen we naar de kruidentuin om bloemetjes te zoeken.

Dit gedeelte van de tuin is gerangschikt in perken met kruiden voor verschillende doeleinden: een perkje smaakmakers, een perkje geneeskrachtige kruiden, kruiden als natuurlijke bestrijdingsmiddelen, kruiden als parfum et cetera. Wij keken vooral bij de verfkruiden.

Nadat we de mooiste kleuren verzameld hadden, mocht iedereen proberen hoe dat werkt, verven met bloemblaadjes.

We kwamen er achter dat klaprozen de helderste kleuren geven. En dat je met Stinkende Gouwe kunt schrijven, als je het verse sap als inkt gebruikt en de stengel als pennetje.

We hebben weer erg genoten; maar voor Jet was er één organisme dat bekoorlijker was dan alle bodemdiertjes en bloemblaadjes bij elkaar. Een van de kinderen had zes weken geleden een broertje gekregen en dat mocht ze op schoot houden.

Cato nam de belangrijkste feiten van de dag nog even door.

Gisteren hebben we zelf kaarsen gemaakt, gedompeld zoals de ambachtsman het noemt, georganiseerd door iemand van onze lokale thuisonderwijsgroep.  

Halverwege de ochtend parkeerden we op de Goudse gracht en liepen een schattig winkeltje binnen, waar we hadden afgesproken met de anderen van onze groep.  In de werkplaats achter de winkel kregen instructies van de kaarsenmaker.

Eerst een lont in de hete paraffine dopen,

dan uit laten lekken en laten drogen - één minuut, af te tellen op de grote klok boven de werkbank, 

en vervolgens weer in de paraffine dopen, weer laten drogen en nog eens dopen, net zolang tot de kaars dik genoeg is. Het dompelen moet vrij snel gebeuren, anders smelt de hardgeworden paraffine weer en wordt de kaars nooit wat.

Als de kaars dik genoeg is, wordt het druipsteenpuntje aan de onderkant recht afgesneden

en kan de kaars geverfd worden in badjes met gekleurde paraffine. Omdat één keer dompelen in het kleurenbad een lichte kleur geeft, kun je leuk mengen: een keertje rood en een keertje geel wordt oranje, twee keer dompelen in blauw en één keer in rood wordt donkerpaars, enzovoorts.

Zie hier het resultaat (Philip wilde witte kaarsen):

Een van mijn tekortkomingen is dat ik te weinig knutsel met de kinderen. Sommige dingen vind ik best leuk om te doen, maar zodra er veel lijm of verf aan te pas komt, neemt mijn tegenzin evenredig toe. Daarbij ben ik niet van het type  ’wat mijn ogen zien, maken mijn handen’, waardoor een project nog weleens uit de hand wil lopen of gewoon mislukt. Ik zal je de details van onze laatste papier maché-onderneming besparen.

Omdat ik eens per maand zondagsschooljuf ben, heb ik inmiddels wel een repertoir aan quick and easy crafts opgebouwd; knutsels die maximaal twintig minuten in beslag nemen. Kaarsen versieren is er zo eentje: dikke kaarsen van Blokker beplakken met reepjes of figuurtjes versierwas uit de houten speelgoedwinkel. Of kleien met gezouten brooddeeg (de avond van tevoren klaarmaken) - leuk bij een thema als de wonderbare spijziging.

Vandaag hebben we glas in lood gemaakt. Zonder verf (hoera!), maar met viltstift op koffiefilters, die je daarna even natsproeit met de plantenspuit. Hier staat de hele beschrijving stap voor stap. Waaghalzen kunnen de tekening na het drogen besmeren met slaolie, dan wordt hij nog doorschijnender, maar persoonlijk vind ik de basisversie ook al mooi. 

Een paar maanden geleden waren we bij een voorstelling van Lejo, de theatermaker die met zijn handen en twee oogbolletjes fascinerend toneel maakt, dat ook nog eens vreselijk grappig is.

Aan het einde kreeg iedereen een bouwplaat mee om zelf oogjes te maken. Na wat vingeroefeningen kon je thuis voorstellingen geven en dagenlang werden we getrakteerd op hilarische opvoeringen vanachter de bank. Vandaag vond Philip nog een vergeten bouwplaat in de kast.

 Jet was ook in een artistieke bui. Met de magneetstaafjes bracht zij het volgende work of art voort, getiteld: De gevierkante driehoek:

Volgens Philip moest het ‘het gedriehoekte vierkant’ zijn, en daar was ik het wel mee eens. Maar Jet wilde er niets van weten. Artistieke vrijheid muss sein.