Gastspreker: de overbrugger

Mijn volgende Gastspreker staat pas voor volgend weekend ingeroosterd. Hij is momenteel dan ook op wintersport van de gage die hij voor zijn bijdrage aan dit blog ontvangt. Ondertussen overviel me de gedachte dat ik hier wat weinig aandacht geschonken heb aan het onderwerp ‘economie’. Wiskunde ja, talen ook, geschiedenis zeker, hier en daar wat natuurwetenschappen, maar de sociale wetenschap, waaronder economie komt er bekaaid af.

Gelukkig heb ik iemand bereid gevonden die een kleine inleiding wil geven. Als gerenommeerd intermediair tussen gewone man en elite leek hij me de aangewezen persoon om Charles Schultz, beroemd Amerikaans econoom, voor dit blog te interviewen.

Dames en heren, mag ik een warm applaus voor:

Ali G

Prediker 3

Als je de desolate toestand hier bekijkt, zou je niet zeggen dat er over vier maanden weer volop geoogst kan worden. Toch is het zo.

Ik zie de overvloed al voor me: doperwtjes, snijbiet, venkel, plukbloemen, courgette, kropsla. En tuinboontjes, ja ook weer tuinboontjes. Die kun je nu al binnen zaaien, hè? Dan heb je straks minder last van de luis die onvermijdelijk toeslaat.

Als je tuinbonen nu voorzaait, zijn de peulen straks al ontwikkeld voordat de luis kans heeft om ze op te vreten. Wij hebben dat vorig seizoen gedaan, op voorspraak van meester Ydema in het boek dat we toen uit de bibliotheek haalden. En het was waar: terwijl in de overige tuinen de bonenstaken zwart zagen van de luis, konden wij flink oogsten.

Wat nu ook heel leuk is: beginnen met cherrytomaatjes van eigen kweek. Een bak van de mooiste cherrytomaten kopen (roma-kerstomaatjes zijn lekker) en bij één tomaatje de pitjes eruit peuteren. Probeer zoveel mogelijk van het glibberige vliesje eraf te friemelen en plant de zaadjes in potjes. Vanaf mei kun je ze buiten in de grond zetten of gewoon in een grote pot laten staan. Daar hebben we vorig jaar uiteindelijk acht planten met rijkelijke trossen aan overgehouden.

En vlak nadat we deze week ons tuintje reserveerden, kreeg ik deze tip binnen: een nieuwsbrief voor kindertuintjes.

Alles heeft zijn tijd, zei koning Salomo al. Pete Seeger zette het op muziek. En The Byrds zongen het. Het zaaiseizoen is weer begonnen.

Privaataangelegenheden

Cato bezoekt tegenwoordig het toilet. Dat deed ze al lang, maar dat was voornamelijk bij wijze van visite (‘Wat ben je aan het doen?’). Sinds een maand of zes is ze er ook uit eigen behoefte. 

Nu hebben wij een heel leerzaam toilet. Ik houd ervan om het nuttige met het aangename te verenigen, daarom zijn de muren altijd gebruikt als aanplakbord. Er heeft een abc-poster gehangen, een lijstje met tafels van vermenigvuldiging, een verzameling ‘reproducties’ uit Babar’s Gallery. Momenteel hangt er een smeltkroes van schoolvakken. (Wat onder ‘nuttig’ en wat onder ‘aangenaam’ verstaan wordt, is buitengewoon persoonlijk.)

Omdat niet iedereen in de gelegenheid is tot aangenaam verpozen op onze wc, volgt hier een kleine rondleiding.

Wanneer u plaatsneemt, vindt u aan uw rechterzijde een tijdlijn van de vaderlandse geschiedenis, gekregen bij het boek Lang geleden… van Arend van Dam.

(Hier en hier duidelijker scans van een deel van de lijn.)

Recht tegenover u een leerzame uiteenzetting aangaande land- en tuinbouw.

En heft u het hoofd iets rechts omhoog, dan krijgt u een prachtig inkijkje in de wondere wereld der natuur.

 

Kortom, van alle markten thuis. En het werkt: veel van de spelletjes Vroeger of later worden gewonnen dankzij de kennis van de wc-tijdbalk. Laatst hoorde ik Philip uitgebreid vertellen over Aletta Jacobs, waar we niet zo veel over gelezen hebben, maar die wel prominent op de tijdbalk aanwezig is. En we pikken tussen twee gangen door mooi wat agricultuur op – wist u dat het zaaien van gewassen tegenwoordig gebeurt met gps-navigatie, om exact rechte zaairegels te krijgen?

Cato gebruikt de posters hoofdzakelijk om je aan de praat te houden. Ze houdt van gezelschap, ook op de wc. Vooral de plaat van de akkerbouw is daarvoor heel geschikt, die heeft veel afbeeldingen voor een rollenspel. Terwijl Cato haar werk verzet, probeert ze het gesprek gaande te houden: ’Ik ben de blauwe tractor. Wie wil jij zijn? De groene tractor? Of een ui?’

Ook als er even niemand beschikbaar is voor een onderonsje vermaakt ze zich er prima met verhalen tegen de plaatjes of in zichzelf. Daarnaast is er altijd nog de studie van de menselijke biologie. Ook heel leerzaam.

Gastspreker: het wiskundemeisje

Het lijkt wel gisteren, ik weet het. En toch is het alweer twee weken geleden dat de eerste Gastspreker hier acte de présence gaf.

Mijn tweede gast is bekend van het fantastische weblog wiskundemeisjes, waar je zomaar uren kunt doorbrengen. Zo is Philip nog steeds van plan het speelkaartenveelvlak te maken, ben ik nieuwgierig naar De man die kon rekenen en blijft het archief van Volkskrantcolumns een feest (deze bijvoorbeeld, of deze). En dan heb ik nog niet eens de rekenpuzzels genoemd. Maar ach, je kunt blijven citeren uit een bron die zo onuitputtelijk is; ga vooral zelf kijken. Ik ben heel blij dat ze voor dit blog tijd heeft willen maken.

Dames en heren, mag ik een warm applaus voor:

Ionica Smeets

———————

Aan de slag met wiskunde

Al bijna vier jaar laat ik samen met mijn collega Jeanine Daems zien hoe leuk wiskunde kan zijn op wiskundemeisjes.nl. Speciaal voor Pascale en andere (thuisonderwijs)ouders dook ik in onze archieven. Wat kun je voor leuks met je kinderen doen aan wiskunde, ook als je zelf geen wiskundeknobbel hebt? Hierbij drie tips.

Fractalkoekjes bakken

De steeds herhalende structuur van fractals is heel makkelijk te maken met… koekjesdeeg. Als de koekjes in de oven liggen, kun je de kinderen iets meer vertellen over fractals. Bijvoorbeeld dat de kustlijn van Noorwegen heel erg op een fractal lijkt. Hetzelfde geldt voor de grens tussen Spanje en Portugal en daarom is die niet zo makkelijk te meten, zoals dit filmpje duidelijk maakt.

Wiskundig wandelen in Utrecht, Amsterdam of Nijmegen

Leuk om te combineren met een museumbezoek of een ander uitje: een wandeling met allerlei wiskundige puzzels. Zelf heb ik nog steeds geen van deze wandelingen gelopen, maar ik heb uit betrouwbare bron dat ze alledrie de moeite waard zijn!

Een spelletje met lucifers
Jeanine beschrijft in deze column het spel Nim, een heel eenvoudig spel waarbij de tweede speler altijd kan winnen. Leg de regels uit aan je kinderen en laat ze zelf een paar keer spelen. Verbazingwekkend vaak hebben kinderen de truc vrij snel door. Zo niet kun je ze een handje helpen door te vragen wat er gebeurt als er nog maar vijf lucifers liggen. Als je thuis een stel bollebozen hebt zitten, dan geef je ze een moeilijkere versie.

En verder?
Je kunt zó veel leuks doen met wiskunde! Je kunt veelvlakken bouwen, of zelf een symmetrisch tegelpatroon tekenen. Of als je bijvoorbeeld iets wilt uitleggen over grote getallen, dan kun je vier dezelfde bekers vullen met m&m’s, suiker, fijn zand en water. Laat de kinderen raden hoeveel m&m’s, suikerkorrels, zandkorrels en watermoleculen er in die bekers zitten.

Op onze blog wiskundemeisjes vind je nog veel meer ideeën. Kijk ook bij eens de boekjes van Vierkant voor Wiskunde. Hun wisschriften over onderwerpen als Geheimschrift zijn geschikt vanaf groep zes.

Succes en veel plezier!

Vacature

‘Zo’, zei Jet terwijl ze me een velletje in handen duwde, ‘ik heb mijn schrijven voor vandaag ook weer gedaan.’

 

Functieomschrijving

Een leuke baan in een kleine organisatie met voldoende ruimte voor verantwoordelijkheid.

In tegenstelling tot de advertentietekst heeft de functie betrekking op drie kinderen, in de leeftijd van twee tot tien jaar. Je werkt binnen een open, informele cultuur waar geen 9 tot 5-mentaliteit heerst.

Stressbestendigheid en een positief zelfbeeld strekken tot aanbeveling, aangezien het middelste kind (meisje, 7 jaar) optimaal bekend is met de persoon van Mary Poppins, zowel in de roman van P.L. Travers als in de Disneyfilm uit 1964. Identificatie is derhalve onvermijdelijk.

Voorts verwachten wij:

• engelengeduld
• flexibiliteit gelijk een trapezewerker in het Chinees Staatscircus
• een sprookjesachtige inslag
• kennis van de vliegkunst en goochelaarscapaciteiten (als het toveren van grote attributen uit een kleine tas) zijn een pre.

Ben jij de logistieke duizendpoot die we zoeken? Meld je dan snel via het contactformulier linksboven.

Stilleven met kazen

Toen we vanochtend dit bij het ontbijt hadden,

moest ik denken aan deze.

Want we waren gisteren op de geitenboerderij. Om door de schuur te banjeren.

Koeien te knuffelen.

En geiten natuurlijk.

Maar ook varkens. Kleintjes.

En hele grote. Want grote varkens genieten er zó van om geaaid te worden. 

Alleen al daarom zou je naar de boerderij gaan. Om te zien hoe zo’n lieve kolos blijft stilstaan met halfgeloken ogen, binnensmonds knorrend van geluk als je over het juiste plekje krabbelt.

Ze hebben er recht op ook. Iedere borstvoedende moeder weet hoe belangrijk het is om in de watten gelegd te worden. Ter compensatie voor alle tepelkloven en het veeleisende kroost.

We vertrekken er nooit zonder kaas. Boerenkazen van alle leeftijden. Soms heb je nu eenmaal trek in jonge geit en soms in oude brokkel van de koe. 

En toen ik die rijkdom op de kaasplank vanochtend zag, moest ik dus denken aan het schilderij van Floris van Dijck. Want vorige week waren we in het Rijksmuseum, waar het Stilleven met kazen hangt. We kwamen er langs met de koptelefoon, de audiotour ‘Eten en drinken in de Gouden Eeuw‘.

Ik moet zeggen dat stillevens niet tot het genre behoren dat ons het meest aanspreekt, en juist daarom was het zo leuk om er nu eens bij stil te staan. Bij de dauwdruppels op de druiven, bij de kaas, het tafelkleed en het bordje op de rand van de tafel, dat een bijzondere functie heeft. 

Ik heb al eerder geschreven over kunstmusea met kinderen (onder meer hier en hier) en een kinderaudiotour is een vreselijk leuke manier om met schilderijen in contact te komen. Ik neem dezelfde tour als Philip en Jet, zodat ik hoor wat zij horen en we er samen over kunnen praten. Voor kinderen als Cato, die nog geen audiotour kunnen uitzitten, breng ik meestal wat afleiding mee. Deze keer een iPod met eigen muziek, zodat zij ook iets te luisteren heeft, maar soms ook een eigen speelgoedfototoestel of iets anders. Meestal lukt het prima om de drie kwartier vol te maken die zo’n kindertour duurt.

Ga ook maar even kazen kijken in het Rijks. Als je voor 15 februari gaat, kun je IJspret nog meepikken: de overzichtstentoonstelling van Hendrick Avercamp, de Stomme van Kampen. En daarna naar de boerderij voor echte kaas. En om het varken te aaien.

52° Noord

Jet wilde al heel lang. Al sinds de eerste keer dat ze meeging naar Philips duikles, want naast de duikschool was een klimwand.

Vrijdag kwam het er van.

Met veertien thuisonderwijskinderen en vier volwassenen naar de klimhal. Twaalf kinderen klommen.

Twee kinderen voelden aan een steentje, trokken eens aan een touw, en besloten vervolgens dat ze beter een goed gesprek konden voeren terwijl ze de boel vanaf een afstandje in de gaten hielden.

Er werden duidelijke instructies gegeven. Iedereen werd ingesnoerd en vastgeklikt.

En toen mochten ze omhoog. De kinderen waren verdeeld in twee- en drietallen. Terwijl er een klom, hielden een of twee anderen het zekeringstouw vast.

Ongeveer de helft van de kinderen klom helemaal naar boven. Philip en Jet behoorden tot de andere helft, die tot iets over de helft durfde.

Jet  was voldaan. Ze had ook het idee dat ze nu min of meer voorbereid was om deel te nemen aan de volgende editie van 71° Noord, het tv-programma waar ze zich de hele week op verheugt. 

Aanstaande dinsdag moeten de deelnemers een steile ijswand beklimmen. Jet zal het met kameraadschappelijke kennersblik gadeslaan. She’s been there.